İnsan zihninin sınırlarını dilimleyen sözcüklerle başlamak isterim: her öğrenci, her birey bir “harita” taşır içinde. O harita; gördükleriyle, meraklarıyla, sorgulamalarıyla şekillenir. Öğrenme, yalnızca bilgi alımı değildir — dönüşüm, yeniden yapılandırmadır. Bugün “Ümraniye kaç mahalle var?” gibi görünen bir soru bile, doğru bir pedagojiyle ele alındığında — öğrenmenin teorik arkaplanından tutun toplumsal yankılarına kadar — zengin bir düşünme laboratuvarı haline gelir. Gelin birlikte, bu coğrafi gerçeğin ardındaki öğrenme süreçlerine bakarak ilerleyelim.
—
Ümraniye Kaç Mahalleden Oluşur?
İlçe bazında resmi kaynaklara göre Ümraniye’nin 37 mahallesi vardır. [1] İstanbul Valiliği’nin “Mahalle, Turkey Civil Administration Departments Inventory” kaydı da bu sayıyı destekler. [1] Bazı kaynaklar “38 mahalle” ifadesi de kullanır ki bu, bambaşka idari düzenlemeler ya da sınır değişimleriyle açıklanabilir. [2] Mahalle adlarından bazıları Adem Yavuz, Altınşehir, Armağanevler, Aşağı Dudullu, Atakent, Tepeüstü, Yukarı Dudullu, Saray, Yenişehir gibi semtleri kapsar. [1]
Bazı çevrimiçi sitelerde “Ümraniye 35 mahalleden oluşur” gibi farklı sayılar geçse de, resmi ve güncel kayıtlarla denetlenen kaynaklarda 37 sayısı daha yaygın ve güvenilirdir. [3]
—
“Kaç tanedir?” Sorusu Üzerine Pedagojik Bir Bakış
Bilgiyi ezberlemek mi, anlamlamak mı?
“Ümraniye kaç mahalle diye ezberledim” diyen öğrenciler çok gördüm. Ama ben soruyorum: bu sorunun ardında ne var? Ezber, yüzeysel bilgiyle yetinir; anlamak ise o bilginin neden, nasıl ve ne ölçüde geçerli olduğunu düşünmeyi gerektirir. Piaget’ye göre öğrenme, zihinde yapılandırmadır: yeni bilgi, varolan bilişsel yapılara bağlanmalı; aksi halde sadece boş bir veri yığınından ibaret olur.
Burada önemli bir ayrım var: bilgi aktarımı yöntemiyle “37 mahalle” ifadesini hafızaya kazımak mümkündür; ama sorgulayıcı yöntemle öğrenci, “Neden bazı kaynaklar 35 diyor? Mahalle sınırları değişti mi?” gibi sorularla karşılaşır ve anlam arar. Bu dönüşüm, bilginin içselleştirilmesini sağlar.
Öğrenme teorileri ışığında bu soru
– Behaviorizm açısından bakarsak, öğrenciye “37” cevabını söyleyip sınavda tekrar ettirmek pekiştirme sağlar. Ancak bu, bilginin kullanımını sağlamaz.
– Kognitivizm bize der ki: harita, mahalle listesi, sınır değişimleri gibi unsurlar arasında zihinsel modeller kurmak gerekir. Öğrenci, bilgiyi kategori, bağlantı ve akıcılıkla belleğe yerleştirir.
– Sosyal öğrenme yaklaşımı der ki: öğrenciler çevrelerindeki kaynaklarla etkileşime girerek, birlikte tartışarak bilgi üretirler. Örneğin, sınıfta “37 mahalle”yi sınıf haritasıyla karşılaştırma etkinliği yapılabilir.
– Yapılandırmacı yaklaşım, öğrenciyi merkeze koyar: “Sen 37 diyorsun, ben bazı kaynaklarda 35 yazıyor, ne düşünüyorsun? Kaynağın güvenilirliğini nasıl değerlendirirsin?” tarzı sorularla, bilgi inşasını teşvik eder.
Bireysel ve Toplumsal Etkiler
Bilgi tek başına güç değildir; onunla ne yapılacağı önemlidir. Bir öğrenci “Ümraniye 37 mahalle” dediğinde, bu sadece sınavda doğru cevap işareti değildir. Bu bilgi:
– Bireysel açıdan şehri tanımayı, mahalle farklarını kavramayı, yaşadığı ya da ilgilendiği yerin kimliğini çözmeyi kolaylaştırır.
– Toplumsal açıdan, kentsel planlama, belediye hizmetleri, altyapı yatırımları gibi meseleleri değerlendirirken mahalle bazlı bakış açısı sağlar.
Örneğin, bir belediyeye “Neden bu mahallede alt yapı çalışması yok?” diye sorulacaksa, önce o mahalle sınırlarını, nüfus yoğunluğunu, imar durumunu bilmek gerekir. Bu durumda “37 mahalle” bilgisini bilmek, vatandaşı daha donanımlı bir aktöre dönüştürür.
—
Öğrenciler İçin Sorgulama Soruları
1. Aynı konuya dair farklı kaynaklarda “35”, “36”, “38” gibi sayılar gördüğünde, neden farklılıklar olabilir?
2. Mahalle sınırları zamanla değişir mi? Bu değişimin ardında hangi sosyo-politik etkenler olabilir?
3. Senin yaşadığın ilçede kaç mahalle var? O sayıyı öğrendikten sonra, mahalle sınır haritasını çıkarabilir misin?
4. “37 mahalle” demek, hizmet erişimi, altyapı, nüfus yoğunluğu açısından ne tür çıkarımlar yapmamıza olanak tanır?
5. Bu sayıyı sadece bir bilgi olarak mı kullanırsın, yoksa başka sorulara kapı açan bir başlangıç olarak mı?
—
Ümraniye’nin kaç mahalleden oluştuğunu bilmek — evet — basit bir coğrafi gerçek. Ama işin özü, bu bilgiyi nasıl kullandığımızda yatar. Ezberlemeden anlamaya, uygulamaya ve sorgulamaya geçmek, öğrenmenin dönüştürücü gücüdür. Bu güçle, hiç beklemediğin kapılar aralanır.
—
Sources:
[1]: https://en.wikipedia.org/wiki/%C3%9Cmraniye?utm_source=chatgpt.com “Ümraniye”
[2]: https://de.wikipedia.org/wiki/%C3%9Cmraniye?utm_source=chatgpt.com “Ümraniye”
[3]: https://www.haritamap.com/ilce/umraniye-istanbul?utm_source=chatgpt.com “Ümraniye Nerede Haritası ve Ümraniye Mahalleleri – İstanbul”